Waardoor krijg je artrose?
Oorzaken en risicofactoren
Hoe ontstaat artrose?
Artrose is een multifactoriële aandoening, wat betekent dat meerdere factoren tegelijk een rol spelen. Systemische factoren bepalen hoe gevoelig jouw gewricht is voor belasting. Lokale biomechanische factoren bepalen hoeveel belasting er op dat gewricht terechtkomt. De combinatie van die twee bepaalt of en wanneer artrose zich ontwikkelt.
Belangrijk om te weten: artrose is geen rechtlijnig proces. Veel mensen hebben jaren weinig tot geen klachten, en periodes met meer klachten worden vrijwel altijd afgewisseld met periodes van rust en herstel.
Factoren die je niet kunt veranderen
Leeftijd
De kans op artrose neemt toe met de leeftijd. Boven de 45 jaar stijgt het risico, maar artrose is geen automatisch gevolg van ouder worden. Veel mensen boven de 65 hebben artrose zonder klachten.
Geslacht
Vrouwen hebben vaker artrose dan mannen, en hun klachten zijn gemiddeld ernstiger. Dit geldt met name voor knieartrose. De exacte reden hiervoor is nog niet volledig verklaard, maar hormonale factoren spelen waarschijnlijk een rol.
Erfelijke aanleg
Als familieleden artrose hebben, zeker als zij jong waren toen de klachten begonnen, is de kans iets groter dat jij het ook krijgt. Erfelijkheid bepaalt echter nooit het hele verhaal.
Eerder gewrichtsletsel
Een oude blessure aan de knie of heup, zoals een gescheurde kruisband, meniscusscheur of gewrichtsontsteking in het verleden, vergroot de kans op artrose in dat gewricht. Dit is precies waarom goede revalidatie na een blessure zo belangrijk is: niet alleen voor snel herstel nu, maar ook voor de gezondheid van je gewricht op de lange termijn.
Eerdere operaties
Een ingreep aan knie of heup, zoals een meniscusoperatie, kan de kans op artrose in dat gewricht verhogen. Dit betekent niet dat artrose na een operatie onvermijdelijk is, maar het is een reden om na een ingreep goed te blijven werken aan kracht en stabiliteit.
Factoren die je wél kunt beïnvloeden
Dit is het deel waar jij het verschil kunt maken.
Overgewicht
Extra lichaamsgewicht zorgt voor meer belasting op de knie- en heupgewrichten. Overgewicht vergroot de kans op het ontstaan van artrose én verergert bestaande klachten. Al 5 kilo afvallen kan de druk op je kniegewricht merkbaar verminderen en de pijn verlichten. Een gezond gewicht nastreven is daarmee een van de meest directe dingen die je zelf kunt doen.
Spierkracht
Zwakke spieren rondom de knie of heup betekenen dat het gewricht meer belasting opvangt dan nodig. Sterkere spieren zijn als een schokdemper: ze nemen belasting over en beschermen het gewricht. Spierkrachttraining is daarmee niet alleen een behandeling bij artrose, maar ook een preventieve maatregel.
Fysieke belasting op het werk
Jarenlang zwaar werk doen, veel knielen, hurken of tillen vergroot het risico op artrose. Dit betekent niet dat je moet stoppen met werken, maar wel dat slimme belasting en voldoende herstel belangrijk zijn.
Sportblessures en revalidatie
Sportblessures op jonge leeftijd, gecombineerd met onvoldoende revalidatie, kunnen op de lange termijn bijdragen aan artrose. Een VKB-ruptuur die niet goed wordt gerevalideerd, laat instabiliteit achter in het kniegewricht, wat de belasting op het kraakbeen vergroot. Goede revalidatie na een blessure is daarmee een directe investering in de gezondheid van je gewricht voor de rest van je leven.
Inactiviteit
Weinig bewegen lijkt misschien het gewricht te sparen, maar het tegendeel is waar. Kraakbeen heeft beweging nodig om goed gevoed te worden. Inactiviteit leidt tot verzwakking van de spieren, stijfheid van het gewricht en juist meer klachten op de lange termijn.
Wat betekent dit voor jou?
Het feit dat meerdere risicofactoren beïnvloedbaar zijn, is goed nieuws. Je kunt werken aan je gewicht, je spierkracht, je beweegpatroon en je belastingmanagement. Dat zijn geen kleine aanpassingen: onderzoek toont aan dat mensen die actief werken aan deze factoren significant minder klachten ervaren, ongeacht de ernst van de artrose op een röntgenfoto.
Bij Impact Health & Performance helpen we je precies daarmee. We brengen in kaart welke factoren bij jou een rol spelen en maken een plan dat aansluit bij jouw situatie.
Klaar om gericht te herstellen?
Wil je weten waar jij staat in je herstel?
Wil je starten met een gestructureerd revalidatieplan?
Plan een intake bij Impact Health & Performance in Oss.
Samen werken we aan herstel met richting.
